Sarıkamış Karapınar Köyünde Gegilliler ve Gegili Baba Ziyaretgahı
Bilindiği gibi Karakurt’a bağlı KARAPINAR köyünde GEGİLİ diye isimlendirilen bir ziyaret yeri bulunuyor.

Şamanlar (Erenler) mümkün olduğu kadar obadan ve yollardan uzak bir tepeye yerleşirlermiş.

Bilindiği üzere Karakurt Ailesi 1920'de önce Sarıkamış'ın ve ardından Kars kurtuluşu sonrası Ermeni’nin boşatmış olduğu Karapınar'a yerleşiyorlar. Kars'ın kurtuluşu Ekim ayını bulduğundan, kış şartları nedeniyle aile o yılı Hasankale'de geçiriyor ve ancak 1921 yılının ilkbaharında Yoğunhasan'a dönüyor ve burası yanmış yıkılmış olduğundan zorunlu olarak Karapınar'a taşınıyorlar.

Bizim bölgenin Ermenileri bizden önce mi sonramı bölgeye gelip yerleşmişlerdir? Bu sorunun cevabı "bizden sonra" şeklindedir. Bizim bölgeye gelişimiz 1800'lü yılların öncesidir ve bu tarihte sadece Karakurt civarında yaşayanlar vardır ve bunlar da Ermeni değildir. Ermenilerin bölgeye yerleşimi 1877 Osmanlı-Rus savaşından sonraki yıllardır. Osmanlı hâkimiyetinde yaşayan Erzurum Ermenileri ile Sivas Rumları, Rusların daveti üzerine bölgeye gelmişler ve Ruslar tarafından bilinen köyler inşa edilerek yerleştirilmişlerdir.

Bizim mezarlığın ortasında yer alan mezarlar, Sevgili Muhittin'in de belirttiği gibi Rum veya Ermeni mezarları değildir. Bu mezarlar bölgeye gelip yerleşmiş ve uzun süre kaldıktan sonra, muhtemelen Karakurt'a gelip yerleşenlerin baskısı ile bölgeyi terk eden Müslüman bir orta Asya kavmidir. Bu kavim "gegili" kavmi olsa gerek ve ihtimaldir ki Müslüman olan bu kavim, o yıllarda, belirgin olarak şaman dini veya kültürü altındadır. Bizimkiler Karapınar'a yerleşir yerleşmez, o yıllarda Ermeni köyleri olan Başköy, Armutlu, Gülentap ve Karapınar arasında yer alan Gegili Ziyeretgahını hemen ziyaret ederler. Bundan anlaşılması gereken bizimkilerin burayı öteden beri biliyor olmaları. Yani bu ziyaret ilk olmayıp, bizimkiler, Ermeniler buraya yerleşmeden önce burayı biliyorlardı ve yüzyıl önce edindikleri bir alışkanlıktı. İlk fırsat bulduklarında hemen ziyaret etmişler.

Diğer yandan Yoğunhasan'da bazı bulgulara erişilmesi doğal. Burayı bizimkiler Gırnavuk'ta yaşarken Yoğunhasan ve Aras vadisinin sağını solunu satın alıyorlar. Burayı bizimkilere satan Karakurt'ta yaşayan kişinin oğlu Hasan'a aitmiş. Oğul Hasan'a ait arazi olarak isimlendirilen bu yer sürülerin otlatılması amacı ile satın alınmıştır. Anlatmak istediğim bu bölgede Hasan'a ait yerleşim var imiş.Karakurt'taki bu yerleşikler zaman içerisinde bu bölgeyi tamamen terk ediyorlar ve bizimkiler bunların doğal varisi gibi Karakurt'u sahipleniyorlar.
Köyde, bizim ölülerimizle kuçak kuçağa yatan ama bize ait olmayan bu mezarları hep merak etmişimdir. Bizimkiler hiç çekinmeden bu mezarların yanına bizim ölüleri defnettiklerine göre, en azından inanç yönünden kendilerine yakın bulmuş olmalılar. Yani mutlak manada mezarlığın ortasında yer alan mezarlar, Müslümanlara ait olmalı, yoksa bizimkiler bu kadar rahat davranmazlardı ve bu mezarları bu derece önemsemezlerdi. En önemlisi Gegili bölgesini ziyeretgah etmezlerdi.

Tahminime göre, binli yıllardan sonra köyün bulunduğu bölgeye Gegil/Çiğil boyu gelip yerleşiyor. Bunlar 1600 yıllarda bu bölgeyi terk edip Konya/Eskişehir tarafına gidiyorlar ve aynı yıllarda bölgeye, özellikle Karakurt'a, Kurt Reis'in soyu hakim oluyor. Daha sonra bunlarda bölgeyi bize terk edip ağırlıklı olarak Artvin'in Arhavi bölgesine gidiyorlar. Bu yazdıklarım doğru veya yanlış olabilir; sanırım bu görüşlerim zamanla tam oturur.

Selam ve sevgilerimle...
Muhsin KARAKURT