Helikobakter pilori

Sevgili dostlarım,

Helikobakter pilori; bir çok kişinin başının belası olan, çocukluk yaş gurubundan itibaren görülen, klinikte midede ülser, gastrit gelişimiyle, kişilerde dispeptik şikâyetlere ve ülser komplikasyonlarına yol açarak hayat kalitesini düşürür. Ancak, olaya sessiz kalıp tedavi edilmez ve kronikleşirse bu sefer de yıllar sonra kronik atrofik gastrit, mide kanserleri ve maltoma' ya(bir çeşit midede ur-lenfoma) yol açarak hayati risk oluşturur.

Sizlere nelson pediatriksten(texbook), en son günceli yakalayarak, çeviriyle bilgi akışına devam ediyorum.

Helikobakter pilori; gastrit(mide iltihabı) ve/veya ülserlere yol açan, hiçbir sistemik hastalığı olmayan çocuklar, pirimer(birincil) gastro-doudenal(mide-onikiparmak barsağı)   iltihaba sahip olduklarından bahsedilir. Bu hastaların çoğunda, iltihap <helikobakter pilori> tarafından meydana gelir.

Helikobakter pilori; mide epitelyal hücreleri çevreleyen, pirimer olarak mukus tabaka(mide duvarını oluşturan hücrelerin yoğun asit ve alkali travmadan koruyan bir bariyer) yaşayan ve bu şekilde saklanan, kutupsal çıkıntılarıyla, gram(-) sipiral bir organizmadır. Bu canlının kendini korumak için çeşitli silahları vardır, bu şekilde midenin asitli ortamından daha az etkilenir ve üreyerek koloniler oluşturur. Özelliklede amonyak, nahco3 ve ürenin, dönüşümü üreaz gibi çeşitli enzimlere sahiptir. Bu şekilde kendine asitsiz dost bir çevre oluşturur. Bu enzim aktivitesini gösteren üre nefes testi ve hızlı üreaz testleri gibi tanısal testlerle tespit edilir. Bu canlı öncelikle yaşam ortamı insan midesidir. Çoğu kişide yaşamın çok erken dönemlerinde (5 yaşından önce) gösterilmiştir. Bulaştırıcığı tam  olarak açıklanamamış ancak insandan insana ağız ve büyük abdest yoluyla veya ağızdan ağıza bulaşla ilgili ciddi şüpheler vardır.

Özelliklede erişkinlerin %90 nının enfekte olduğu, kötü beslenme koşullarının olduğu, 3. Dünya ülkelerinde tespit edilir.

Helikobakter pilori li kolonizasyon; özelliklede yaşamın erken dönemlerinde görüldüğü zaman, lenfoid doku lenfomasıyla ilişkili mukozal ve mide adeno kanser gelişimine yatkınlık oluşturabilir. Özelliklede diğer risk faktörleri, meyva ve sebzeden kısıtlı diyet alışkanlığı olanlarda, yüksek tuzlu diyeti olanlar ve sigara sayılabilir. Bunlardan helikobakter pilorinin tedavi edilmesiyle kanser gelişimi önlenebilir.    Eğer tedavi edilmezse midede aşırı immün cevapla iltihaba yol açar. Bu enfeksiyon kronik aktif gastritin varlığında bile sessizdir. Çocuklarda yapılan çaışmalarda mide ülserinin varlığında karın ağrısını sebebi olarak bu mikrobun rolü olduğu bile sorgulanır. Ülser gelişen hastalarda genetik bir yatkınlık da olabilir. Diğer aile fertlerindede görülebilir. Endoskopi sıklıkla bu mikropla enfekte çocuklarda, lenfoid follüküllerde sunulan, midede mikronodüller (şişlikler)gösterir. Endoskopik biyopsiyle antrumdan elde edilen örnekler hızlı üreaz testi ile helikobakter pilorinin varlığı ortaya konur.

Tedavi:  ciddi tedavi rejimleri bu mikrobun tedavisi için uygulanabilir. Bu tedavide güçlü bir anti asid(omeprazol, lansoprozol gibi) ve en az iki antibiyotik kullanarak( amoksisilin/klariromisin ve anti asid; amoksisilin/ metronidazol ve antiasid) yaklaşık iki haftalık bir sürede yapılır. Erişkinlerin % 80 inde yok edilir. Her mikrop gibi tekrar enfeksiyona yol açabilir. Önemli olan mikrobun üremesini kolaylaştıran alışkanlık ve koşullardan uzaklaşılmasıdır.  Eğer tedaviyle şikayetlerinizde gerileme olmazsa, unutmayınız ailemizde en az 7 kişide mide kanseri görüldüğünden endoskopik muayene olmanız gerekir.

Sağlıcakla kalınız.

Dr. Cenap Erkan KARAKURT

Not: Sitenin tüm hakları saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.