Çocuklarda en sık hastalık etkeni parazitler

Enterobius vermikularis(kıl kurdu, oksiür)

Giardia intestinalis

Şimdi bu parazitler hakkında bilgiler verelim,

Kıl kurdu

Sevgili sağlık köşesi takipçileri yurdumuzda en çok bulunan, çocuklarımızın tuvalet alışkanlığı kazanmaya başladığı dönemden okul çağı süresince devam eden ve bir çoğumuzun yakinen tanıştığı parazit türü kıl kurdudur. Kıl kurtları yuvarlak solucan(nematod) ailesindendir. Yumurtaları ağız yoluyla alındıktan sonra apendix(çekum) denilen kalın bağırsağa açılan yerde olgunlaşıp, kalın bağırsağa geçerek burada yaşamlarına devam ederler. Yumurtlamak içinde özellikle el ayağın çekildiği insanın uyuduğu gece vaktini tercih ederler. Bu vakitte gayri ihtiyari gaz çıkışları olması, diğer sempatik sistem uyurken, parasempatik sistemin hala uyanık olmasıyla bağırsak hareketleri devam eder. Bu şekilde kendilerini büyük abdest deliğinden(anüsten) dışarıya atarlar. Dışarıdayken hemen yumurtlarlar. Dişileri erkeklerinden yaklaşık 5 kat daha büyüktür. Ömürleri dışarıda kısadır, ya içeriye tekrar kaçar, ya da oracıkta ölür. Çocuk uykudayken bazen büyük abdest deliğini gayri ihtiyari olarak kaşımasıyla, yumurtaları ya ağzına alır ya da tırnak arasına sokar. Bu şekilde kendi kendine bulaştırmaya devam eder. Tanı anal bölgeye yapıştırılan seloteyp bantlarla yumurtalar tespit edilir.

Giardia intestinalis

Buda amip gurubundandır.

Ağızla alındıktan sonra çocukların on iki parmak bağırsağında(doudenum) erişkin haline gelir. Yumurtaları ve trofozoit formları dışkıyla atılmaya devam eder. Eğer tedavi edilmezse % 30 kronikleşir, çocukta dispeptik şikayetlere(karın ağrısı, bulantı hissi, şişkinlik ve iştahsızlığa) yol açar. Çocukların kakası yağlı piskokuludur. Büyüme geriliği ve kilo kaybı olur. Tanı: kakada trofozoit veya kistlerin görülmesidir.

Peki, bu sevimsiz yaratıklar çocukta ne tür şikâyetlere yol açarlar?

1-iştahsızlık, şişkinlik, bulantı(daha ziyade giardia intestinalis)

2-karın ağrısı

3-bazen aşırı iştah'a rağmen kilo alamama

4-büyük abdest yerinde kaşıntı(oksiür)

5-gece kâbus görme

6-uykudayken diş gıcırdatma

7-ağızdan salya gelmesi, sabah uyanıldığında yastıkta ıslaklık

8-huzursuzluk, sinirlilik

9-büyüme geriliği

10-kansızlık(özellikle giardia intestinaliste fe eksikliği anemisi)

11-burunda kaşıntı

Tedavi: giardia intestinalis'te metronidazol 15mg/kg/gün 5 gün süreyle yeterlidir.

Kıl kurdunda pirvinyum pamoat 11/mg/kg veya mebendazol 200mg tek doz olacak şekilde verilir. Bazen de bir hafta sonra doz yinelenebilir. Önlem; çocuklarınızın tırnaklarını muntazaman kesiniz. Tuvalet sonrası ve yemek öncesi mutlaka eller yıkanmalıdır. Özellikle sebze ve meyvelerin çok iyi yıkanması gerekir. Akan suyun altında yıkanmalıdır. Su dolu bir kabın içinde önce bekletilir, sonra çeşmenin altına tutularak yıkanır.

Sevgi ve sağlıcakla kalınız.

Dr. Cenap Erkan KARAKURT

Not: Sitenin tüm hakları saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.